Hoe Feyenoord na het vertrek van Arne Slot afdreef van zijn innovatieve visie

Feyenoord-speler Tobias van den Elshout na de winnende 3-4 van Sparta diep in de extra tijd, half januari in de Kuip.

FOTO BAS CZERWINSKI / ANP

Na het afscheid van succescoach Arne Slot week de Feyenoordtop op cruciale momenten af van de strategie die in de jaren ervoor belangrijk was bij de „reset” van de club. Wat ging er mis?

"Als het slecht is, is het slecht"

   - Dennis te Kloese algemeen directeur Feyenoord

31 Jan 2026 - NRC

Steven Verseput 

ROTTERDAM - De analyse van de Britse sportconsultant Barry McNeill was dat Feyenoord een „nieuwe fase” in wilde gaan, na een gesprek met de bestuurlijke top in februari 2020. Feyenoord, dat in die periode sportief en financieel steeds verder achterop raakte bij Ajax en PSV, was van plan een meer „gestructureerde, langetermijnbenadering” te hanteren, schrijft McNeill nu terugblikkend, in reactie op vragen van NRC.

De opdracht van Feyenoord kwam erop neer dat McNeill met zijn consultancybedrijf de club ging adviseren op het gebied van „voetbalvisie, talentontwikkeling en topsportomgeving”. Samenhang tussen deze onderdelen, schrijft McNeill, moest leiden tot „duurzaam succes”. Iets wat Feyenoord in de decennia ervoor zelden lukte – goede tijden bij de topclub waren van korte duur, ondanks de grote achterban.

McNeill, ervaren consultant in de sportwereld, speelde een belangrijke rol in dit project. Dat werd aanvankelijk geleid door adviesbureau Sportsology, waar McNeill destijds ceo was. Later richtte hij consultancykantoor Bloom Sports Partners op, dat het project onder zijn leiding voortzette.

Op de website van Bloom staat een klantreferentie van Feyenoord, president-commissaris Toon van Bodegom spreekt lovend over „aanbevelingen” die „gedurfd” waren. Zelf stelt Bloom dat het draaide om een „reset” van de „sportvisie” van Feyenoord.

Wat was de Feyenoord-speelwijze?

Waar het topvoetbal in hoog tempo evolueert, zoals op het gebied van scouting en data-analyse, had Feyenoord in die jaren moeite mee te gaan in de ontwikkelingen. Een eenduidige strategie op technisch vlak ontbrak. Wat was precies de Feyenoord-speelwijze? Hoe zag het opleidingstraject van jeugd tot eerste elftal eruit? Wat moest een rechtsback van Feyenoord precies kunnen? Hoe werden fysieke en mentale ontwikkelingen ingepast in het programma? Weinig lag vast, veel was onduidelijk.

Het inhuren van een gespecialiseerd consultancybureau, een initiatief van de januari 2020 begonnen technisch directeur Frank Arnesen, leek dus een logische stap. Het is ook een trendbreuk. Binnen de club bestond een invloedrijke conservatieve stroming die vernieuwing tegenhield, bleek onder meer uit een artikel van NRC in 2019 over de jeugdopleiding. Arnesen zag dat verandering nodig was om te moderniseren en structureel succesvol te maken.

In aanloop naar het topduel tegen PSV deze zondag, gaat de aandacht bij en rondom Feyenoord naar de actuele problemen. De vele blessures, de slechte resultaten (uitgeschakeld in zowel Europa League als het bekertoernooi en veertien punten achter PSV in de competitie), de dubbelrol van algemeen en technisch directeur Dennis te Kloese en de onervaren coach Robin van Persie.

Onderbelicht is dat de aanstelling van Van Persie, evenals die van zijn mislukte voorganger Brian Priske, onderdeel is van een breder technisch beleid dat onmiskenbaar afwijkt van de koers die onder directeur Arnesen was ingezet. Wat hielden die plannen in? Waar bracht het Feyenoord? En waarom dreef de club na het vertrek van de door Arnesen aangestelde succestrainer Arne Slot (2021-2024) op bepalende momenten af van de ingezette vernieuwingskoers?

Begin 2020 werd onder regie van de consultants – en met steun van Arnesen – vaart gemaakt met de hervormingen. Er kwam een werkgroep met specialisten uit verschillende disciplines – zoals medisch, fysiek, jeugd. De consultants observeerden, analyseerden hoe besluiten tot stand kwamen, namen interviews af met medewerkers om een beter beeld te krijgen én vertrouwen te winnen. Dit leidde tot een stevig adviesrapport voor een vernieuwde voetbalorganisatie.

Dat de aanbevelingen vergaand zijn, bleek uit de vele veranderingen die in die periode werden doorgevoerd. Er kwam één identieke speelwijze, voor zowel het eerste als de jeugdopleiding, zodat talenten volgens die lijn worden opgeleid en de overstap naar de profs minder groot is. „Feyenoord heeft een sterke geschiedenis in het opleiden van spelers”, schrijft Mcneill. „Dus het creëren van meer continuïteit tussen de verschillende leeftijdsgroepen was een kans.”

Feyenoord formuleerde een speelwijze gericht op aanvallend en dominant voetbal, met hoge druk en snelle omschakeling bij balverovering. In een document van meer dan zestig pagina’s legden specialisten vast hoe dit speltype precies moest worden uitgevoerd en wat exact per positie verlangd werd.

De scoutingafdeling, waar veel kritiek op is vanwege de traditionele werkwijze, werd grondig hervormd. Er kwamen nieuwe, jonge scouts, die veel gebruikmaken van data- en video-analyse. Zij zochten spelers met kwalitei ten die binnen de vernieuwde speelwijze van Feyenoord passen.

Specialistische afdelingen gingen onderling nauwer samenwerken. De disciplines ‘fysiek’ en ‘medisch’ werden samengevoegd tot één afdeling, met daarboven een coördinator ‘medisch & performance’. Het idee hierachter was dat de werkwijze – onder de noemer ‘One Football Department’ – beter gestroomlijnd was, bijvoorbeeld als een speler een blessure heeft.

Arnesen zocht een coach die hierbij paste. Een trainer die jonge spelers beter kon maken. Want een belangrijk doel van de directeur was om meer (spelers)waarde te creëren, iets wat Feyenoord in de jaren daarvoor maar zeer beperkt lukte. Al snel kwam hij uit bij Arne Slot, die zich bij AZ onderscheidde als talentontwikkelaar met groot tactisch en didactisch vermogen.

Er waren verschillende besprekingen tussen Slot, Arnesen en de jonge gedetacheerde consultant Matt Wade om de werkwijze van de nieuwe coach te doorgronden, bleek uit een artikel uit 2023 van The Athletic. Een ander adviesbureau werd betrokken om een persoonlijkheidsprofiel van Slot op te stellen. Hier kwam onder meer uit dat hij zeer goed communiceert, gericht was op controle, maar specialisten in zijn staf wel vrijheid gaf.

Met Slot als uithangbord van de nieuwe aanpak, uitgewerkt voor de periode 2021-2026, werd Feyenoord sneller dan verwacht succesvol. Al in 2022 werd de finale van de Conference League bereikt, een jaar later gevolgd door het landskampioenschap.

Minder naar binnen gericht

Een belangrijke verandering was dat de cultuur minder naar binnen gericht werd, wat meer ruimte gaf voor innovatief denken. Een betrokkene merkt dat de conservatieve stroming minder dominant werd. De organisatie haalde specialisten binnen zonder Feyenoordverleden, onder wie fysiektrainer Ruben Peeters, veldtrainer Sipke Hulshoff en hoofd methodologie Koen Stam.

Volgens McNeill ging het erom een werkwijze door te voeren die niet met iedere nieuwkomer radicaal zou wijzigen. „Dat is waar het voetbal naartoe gaat: de club bepaalt het model, de coach voert het uit”, schrijft hij. „Dat zorgt voor continuïteit in de opleiding, duidelijkheid bij de werving van spelers en maakt planning op langere termijn mogelijk.”

Of het ‘nieuwe’ Feyenoord in staat was zich aan zijn eigen plan te houden, moet blijken wanneer Slot in mei 2024 naar Liverpool FC vertrekt. Arnesen heeft mede door gezondheidsproblemen zo’n twee jaar eerder afscheid genomen – algemeen directeur Te Kloese nam zijn technische portefeuille over.

Voor de ingezette koers zou dat geen verschil moeten maken. Dat bleek uit een presentatie van de voetbalvisie van Feyenoord die specialisten van de club op verschillende gelegenheden geven, onder meer in april 2023 bij vakvereniging Coaches Betaald Voetbal. De presentatie is nog online te vinden. Een van de vragen is wat er moet gebeuren als Slot een transfer maakt. Zoeken ze dan een coach die zijn eigen visie meeneemt, of gaan ze voor een trainer die past binnen de visie van Feyenoord? Het laatste was het juiste antwoord.

Toch deed Te Kloese het eerste. In de zomer van 2024 haalde hij met de Deen Brian Priske een trainer die bij zijn vorige club Sparta Praag een eigen speelwijze hanteerde: een systeem met drie centrale verdedigers en aanvallend ingestelde wingbacks (3-4-3). Terwijl het geijkte 4-3-3-systeem met vier verdedigers binnen de Feyenoord-visie gold als uitgangspunt, zoals de club in oktober 2021 nog op haar eigen site schrijft.

Priske probeerde zijn speelwijze in te slijpen, wat tot veel verwarring en tactische problemen leidde. De selectie was er niet op ingericht. Ook in de jeugdopleiding ontstond onduidelijkheid. Trainers leiden talenten daar op volgens de eerder geformuleerde Feyenoordspeelwijze, onder meer met klassieke buitenspelers. Maar daar speelde Priske niet mee. „Het was totaal een verkeerde match”, zegt een betrokkene.

Intern leidde de keuze voor Priske tot verbazing. Hoe geloofwaardig is de nieuwe visie nu nog? Sommigen vroegen zich af of Te Kloese wel voldoende zicht had op de speelwijze van Priske en wat die zou betekenen voor Feyenoord. Afgelopen mei zei Te Kloese bij ESPN dat vooraf „nooit ter sprake is gekomen” dat Priske mogelijk 3-4-3 zou gaan spelen, wat opmerkelijk is omdat dit min of meer zijn handelsmerk was. Priske, die na zeven maanden werd ontslagen, wil niet reageren.

De keuze voor diens opvolger, Robin van Persie, wekte verwondering bij mensen die de coach eerder meemaakten. Van Persie werkte vanaf 2021 drie jaar als jeugdtrainer in de Feyenoordopleiding, juist in de periode dat de nieuwe visie werd geïmplementeerd. Van jeugdtrainers wordt verlangd dat zij zich aan een gedetailleerd programma houden, op gebied van traingingsschema’s en de aandacht voor bepaalde oefeningen. Betrokkenen – zij willen niet met naam genoemd worden om hun positie niet in gevaar te brengen – die Van Persie van dichtbij in de opleiding zagen werken, zeggen dat hij zijn eigen koers volgde en zich niet altijd aan het clubbrede programma hield. Van Persie kon vrijdag niet reageren, laat een clubwoordvoerder weten.

Bij sc Heerenveen, waar de jonge trainer juli 2024 begon, merken ze dat het ‘uiterst moeilijk samenwerken’ was met van Persie, schreef de Leeuwarder Courant februari vorig jaar. Toch haalde Te Kloese hem terug naar Rotterdam, ook al waren de resultaten in Heerenveen niet overtuigend.

Sentiment speelt mee

Anders dan bij de aanstelling van Slot in 2021, speelt bij de keuze voor Van Persie onmiskenbaar het sentiment mee. En politiek komt het de clubleiding ook goed uit: met het charismatische clubicoon als trainer, verdwijnt de kritiek na de verkeerd uitgepakte keuze voor Priske naar de achtergrond. Maar die kritiek neemt afgelopen maanden weer toe als van Persie steeds van aanvoerder verandert, vaak van basisopstelling wisselt, nauwelijks nog wint en hij publiekelijk botst met voormalig captain Quinten Timber.

„Als het slecht is, is het slecht”, zei Te Kloese onlangs op de nieuwjaarsreceptie, na een bedroevende reeks wedstrijden. Wat precies zijn strategie is om Feyenoord sportief vooruit te brengen, blijft vaag. Een clubwoordvoerder zegt desgevraagd dat de voetbalvisie van 2020 nog altijd leidend is binnen de club. Deze wordt „doorontwikkeld”.

Dat doen ze inmiddels zonder consultants van Bloom Sports, na het vertrek van ‘hoofd sportstrategie’ Matt Wade in september 2024. Zijn opvolger, iemand van de club zelf, heeft een achtergrond in marketing en geen ervaring in het topvoetbal. Dat staat niet op zichzelf; met Slot zijn de afgelopen jaren veel belangrijke krachten vertrokken, onder wie fysiektrainer Peeters.

De strategie gericht op het aantrekken van jonge, betaalbare talenten om die later voor veel geld te verkopen staat ondertussen onder druk. De gemiddelde leeftijd van nieuw gehaalde spelers voor de A-selectie was in het kampioensseizoen 2022-2023 met 21,8 jaar aanmerkelijk jonger dan dit seizoen: 24,8 jaar. De recente transfers van verdedigers Mats Deijl (28) en Jeremiah St. Juste (29), die weinig waarde vertegenwoordigen, bevestigen die trend.

Toch is van een koerswijziging geen sprake, benadrukt de club. „Je doet soms dingen in een andere mix”, zegt rvc-voorzitter Van Bodegom. „De strategie is gewoon nog dezelfde.”