Dat Xavi zijn linksback als ‘tien’ laat spelen is exemplarisch voor de nieuwe koers bij Oranje


FOTO KOEN VAN WEEL / ANP 
Bondscoach Xavi Hernández tijdens de 
Nations League-wedstrijd tegen Griekenland, vrijdag.

Door de tactische keuzes van bondscoach Xavi komen meer spelers tot hun recht bij Oranje. Onder alle omstandigheden is georganiseerd positiespel het uitgangspunt, ook maandag in Berlijn tegen Duitsland.

De rol van linksback Jurriën Timber 
is tegen Griekenland radicaal anders
    - Joey Veerman is na zijn stroeve band met 
      Ronald Koeman wakker gekust door Xavi

16 Nov 2026 - NRC
Steven Verseput 

BERLIJN - In het Olympiastadion in het westen van Berlijn had het Nederlands elftal Wout Weghorst nodig. „Wout, ga warmlopen, zorg dat je klaar bent”, zei toenmalig bondscoach Ronald Koeman kort voor rust bij een achterstand tegen Turkije in de kwartfinale van het EK, juli 2024. De lange spits moest door een opportunistische strategie met hoge, directe ballen de stugge defensie openbreken.

Het inbrengen van stormram Weghorst was een beproefd concept om interlands te kantelen. Dat deed de spits niet alleen dat toernooi meerdere keren, op het WK 2022 lukte dat ook onder Louis van Gaal in de kwartfinale tegen Argentinië met twee goals. Het noodplan-Weghorst was een methode waar iedere bondscoach op terug kon vallen: met zijn lengte, duelkracht en agressiviteit kon hij ‘stormen’ en doelpunten forceren.

Precies dat gebeurde tegen Turkije in Berlijn, met Weghorst als breekijzer boog Oranje een achterstand om in een 2-1 zege. Het is het laatste knock-outduel dat het Nederlands elftal won in een toernooi: in de halve finale van datzelfde EK, de kwartfinale van de Nations League in 2025 en de tweede ronde van het WK in 2026 werd Oranje respectievelijk uitgeschakeld door Engeland, Spanje en Marokko.

Deze maandagavond speelt Oranje na tweeënhalf jaar opnieuw in het Olympiastadion in Berlijn, nu tegen Duitsland in de groepsfase van de Nations League. Maar het is onwaarschijnlijk dat de in september begonnen bondscoach Xavi Hernández bij een achterstand kiest voor een directe speelwijze met een pinchhitter. En dat komt niet alleen omdat hij Weghorst, een 34-jarige spits van FC Twente, voor de tweede interlandperiode op rij heeft gepasseerd.

De 7-0 overwinning op Griekenland vrijdagavond, een van de beste optredens van Oranje in jaren, onderstreept de progressieve, aanvallende intenties van Xavi. Waar Oranje op het WK nog zeer behoudend speelde met vijf verdedigers uit vrees voor de uitbraken van Marokko, kiest Xavi tegen een ploeg die ook gevaarlijk is met snelle omschakelingen juist voor een tactiek met enorm veel druk naar voren. Dat is de „moed” die hij wil zien bij zijn ploeg.

Aanvallende ruimtes

Dat Xavi linksback Jurriën Timber als verkapte aanvallende middenvelder laat spelen is daar exemplarisch voor. De afgelopen jaren wist de offensieve rechtsback Denzel Dumfries structureel de aanvallende ruimtes te vinden, waardoor hij goed is voor veel goals (11) en assists (27). Op links was Oranje vooral afhankelijk van de ingevingen van buitenspeler Cody Gakpo.

Van de linksback – voorheen Nathan

Aké, tegenwoordig meestal Micky van de Ven (die eigenlijk centrumverdediger is) – kwam relatief weinig dreiging. Dat had mede met de defensieve balans te maken: omdat Dumfries ‘hoog’ speelt, moet de linksback voor extra stabiliteit zorgen.

Tegen Griekenland doet Xavi iets nieuws. Hoewel de multifunctionele en technisch begaafde Timber onder Koeman al een paar keer als linksback speelde, is zijn rol deze keer radicaal anders. Vanaf het begin speelt hij in de linkerzone als een van de ‘tienen’ – jargon voor aanvallende middenvelder. Spelmaker Frenkie de Jong zakt tegelijker tijd vaak uit naar de eigenlijke positie van Timber links achterin, om vanuit daar de opbouw te verzorgen.

Oranje overrompelt Griekenland met die dynamiek en variatie, waarmee steeds een overtal wordt gecreëerd op het middenveld. Hoewel Nederland op papier met drie aanvallers speelt, zijn het er in werkelijkheid zes, op volgorde van links naar rechts: buitenspeler Gakpo, opkomende back Timber, nummer ‘tien’ Tijjani Reijnders, spits Donyell Malen, rechteraanvaller Crysencio Summerville en vleugelverdediger Dumfries. „Dit hebben we nog niet eerder meegemaakt”, zei de Griekse bondscoach Ivan Jovanovic.

Bij Arsenal speelt Timber ook in een offensieve rol, maar dan als rechtsback. Door zijn veelzijdigheid kan hij op meerdere verdedigende posities uit de voeten – „hij is een erg goede joker”, stelde Xavi eerder in de week. „Hij begrijpt perfect het moment wanneer de ruimtes aangevallen moeten worden”, zei hij na het duel. Tegen Griekenland speelde Timber af en toe zo diep dat hij als een soort spits twee keer scoorde, zijn eerste interlandgoals. Bij twee andere doelpunten is hij ook belangrijk

Een patroon

De tactische vondst met Timber past in een patroon onder Xavi. In het thuisduel tegen Servië vorige maand laat hij middenvelder Teun Koopmeiners beginnen als opkomende centrale verdediger. Regelmatig duikt hij verrassend op rond het Servische strafschopgebied. Het adagium is ook hier: uitgaan van dominantie op de helft van de tegenstander, met sprints in de diepte en een agressieve pressing. Het is een spelopvatting waarin spelers zichtbaar tot hun recht komen.

Spelverdeler Joey Veerman is na zijn stroeve samenwerking met Koeman wakker gekust door Xavi en is bijna niet meer weg te denken uit Oranje, zo belangrijk is hij met zijn dieptepasses. Uit zijn fraaie steekbal op Dumfries in de aanloop naar de 4-0 van Reijnders spreekt veel overtuiging. „Dumfries weet precies dat als ik daar de bal krijg, hij moet gaan lopen”, zei Veerman.

Een zelfde – prille – ontwikkeling is te zien bij aanvaller Malen. Xavi benadruk dat hij hem „vertrouwen” geeft en „duidelijk” maakt wat hij van hem verwacht als spits, in reactie op een vraag waarom Malen wel veel scoort bij zijn club AS Roma maar nauwelijks bij Oranje. Het is een andere geluid dan onder Koeman, die openlijk kritisch kon zijn over het missen van kansen door Malen. Tegen Griekenland is de spits belangrijk met een goal en twee assists.

Zijn eerste vijf interlands laten zien dat Xavi in moeilijke fases, als Oranje in de tweede helft moet jagen op doelpunten, uit blijft gaan van georganiseerd positiespel. Zoals tegen Servië in Eindhoven, als Nederland via een reeks combinaties de 2-1 maakt.

Bij de toelichting op zijn eerste selectie eind september kreeg Xavi de vraag of hij een tactisch plan-B heeft met een ‘targetman’ (zoals Weghorst). De Catalaan praatte er omheen, zei dat hij ook een „plan-C” heeft. Inmiddels is het onderwerp geruisloos naar de achtergrond gedrukt.

Maandag in Berlijn wacht zonder de licht geblesseerde Frenkie de Jong een grote test tegen Duitsland, dat onder bondscoach Jürgen Klopp agressieve druk zal willen zetten op Oranje. Maar Oranje heeft een nieuwe norm: de wervelende eerste helft als tegen Griekenland, dat wil Xavi in ieder duel zien.

Commenti

Post popolari in questo blog

'SONO LORO I MIEI CARCERIERI SEI ANNI FA RAPIRONO ANCHE ME'

I 100 cattivi del calcio

L'origine de Maghnes Akliouche : Histoire et Racines