Van Pogacarfanboy tot uitdager van Vingegaard

FOTO JAVIER LIZON/ANP / EPA 

Giulio Pellizzari won vorig jaar een etappe in de Vuelta.

De Italiaan Giulio Pellizzari (22) lijkt de belangrijkste tegenstander van favoriet Jonas Vingegaard in de Giro. In zijn thuisland wordt hij gezien als la speranza azzurra, de hoop op een Italiaanse overwinning.

«Droom groot, werk hard, blijf bescheiden»

   - Giulio Pellizzari motto op zijn Instagram-account

9 May 2026 - NRC

Koen Marée 

AMSTERDAM - ‘Tadej, mag ik je roze fietsbril?” In een tentje boven op de Monte Pana wijst Giulio Pellizzari naar de bril die Tadej Pogacar op zijn helm heeft gezet. Even daarvoor is de jonge Italiaanse solovluchter, 20 jaar pas en uitkomend voor het kleine Bardiani CSF-Faizanè, één kilometer voor de finish teruggegrepen door de Sloveen. Hij had hem kortstondig „een klootzak” gevonden. Maar nu geeft Pogacar eerst zijn bril af, om vervolgens ook nog zijn roze trui uit te trekken en in de handen van Pellizzari te drukken. Die omhelst hem: „Je bent geweldig!”.

„Het hele zonnebril-gebeuren heeft me beroemder gemaakt dan ik was geweest als ik daadwerkelijk de etappe had gewonnen”, blikte Pellizzari eind 2024 in wielerblad Rouleurterug op het moment uit de Giro d’italia van dat jaar. Eigenlijk had hij zijn grote idool alleen de hand willen schudden – als vijftienjarige was hij al eens met de toen nog vrijwel onbekende Pogacar op de foto gegaan bij de Strade Bianche. Maar toen hij de roze bril op de helm van Pogacar zag staan, herinnerde hij zich dat zijn broer Gabriele heel graag zo’n exemplaar in zijn bezit zou hebben. In webwinkels was de bril nergens te koop.

Twee jaar later is Pellizzari zelf een voorbeeld voor wielrennende Italiaanse jongens en meisjes. In het Bulgaarse Nessebar, gelegen aan de Zwarte Zee, begon hij vrijdag de Giro d’italia als de grote hoop op weer eens een Italiaanse eindzege. Bij afwezigheid van Pogacar, die de Giro overslaat en zich richt op de Tour de France, en na de afmeldingen van de niet-fitte João Almeida en Richard Carapaz, wordt Pellizzari gezien als de belangrijke uitdager voor favoriet Jonas Vingegaard. De Italiaan is in topvorm: in april won hij twee etappes en het eindklassement in de Ronde van de Alpen, zijn eerste eindzege in een meerdaagse etappekoers.

Weg naar de profs

Pellizzari hield aan de slotweek van de Giro van 2024 niet alleen de memorabilia van Pogacar over, maar ook een transfer naar het hoogste profniveau, de World Tour. De Duitse wielerploeg Red Bull-bora-hansgrohe zag potentie in de klimmer, die in de Dolomieten nagenoeg elke dag in de ontsnapping had gereden en met de klassementsmannen bergop mee kon komen. Toch lag het niet altijd voor de hand dat de Italiaan prof zou worden.

De jonge Giulio groeide op aan de voet van de Apennijnen, in heuveldorp Camerino in de Marche, waar hij samen met zijn drie jaar oudere broer begon met fietsen. Een winnaar was hij in zijn jeugd niet. Pellizzari – inmiddels 1.83 meter lang en rond de 65 kilo – was klein van stuk en moest het toen al hebben van zijn klimcapaciteiten. Hij had de pech dat voor hem en zijn leeftijdsgenoten amper koersjes werden georganiseerd die bergop eindigden. Als hij in vlakke wedstrijden al de finish haalde, eindigde hij niet bij de besten.

Wel werden zijn resultaten elk jaar net iets beter, wat ook opviel bij Bardiani. In 2022 sloot Pellizzari aan bij de Italiaanse ploeg, uitkomend op het tweede profniveau. Daar leerden ze hem „wielrenner te zijn” en hielpen ze hem „niet alleen op sportief, maar ook op menselijk vlak”, vertelde Pellizzari rond zijn overstap naar Red Bull-borahansgrohe aan Eurosport. Op de fiets is hij naar eigen zeggen „agressief en een beetje verwaand”, maar zodra hij afstapt is hij weer zijn „opgewekte, vriendelijke zelf”, tekende Athleta Mag op. ‘Droom groot, werk hard, blijf bescheiden’, staat op zijn Instagram.

Pellizzari’s tweede plek in de Tour de l’avenir van 2023 was al veelbelovend, maar in de Giro van 2024 kwam zijn doorbraak. Italiaanse sportkranten bombardeerden hem na zijn duel met Pogacar op de Monte Pana nog diezelfde week tot ‘de toekomst van het Italiaanse wielrennen’. Al jaren verlangt Italië naar een nieuwe grote ronderenner, eentje in de lijn van Gino Bartali, Fausto Coppi, Felice Gimondi, Marco Pantani en de laatste Italiaanse Giroen Tourwinnaar, Vincenzo Nibali. Maar mede door dopingschandalen is het Italiaanse wielrennen de laatste decennia in verval geraakt.

Dopingaffaires

Toen Pantani tijdens de Giro van 1999 betrapt werd op doping, reageerde fietsminnend Italië geschokt. Met de val van hun boegbeeld, die in 2004 overleed aan een overdosis cocaïne, verdween de romantiek uit de koers. Door de dopingaffaires die de sport daarna achtervolgden, besloten meerdere Italiaanse sponsoren zich terug te trekken. Sinds 2016 heeft Italië geen wielerploeg meer op het hoogste niveau.

Daarmee is ook het aantal Italiaanse profs op het hoogste niveau flink teruggelopen. Waren het er in 2005 nog 107 verspreid over twintig ploegen, dat aantal schommelt het afgelopen decennium tussen de 54 en 64 in achttien teams. Ook op het aantal profzeges – op alle niveaus – teerde Italië in, blijkt uit cijfers van Procyclingstats: van 165 in 2005 naar 105 vorig jaar.

Toch is Italië nog altijd een van de best presterende wielerlanden. Het zijn alleen niet zozeer ronderenners, maar specialisten als tijdrijder Filippo Ganna en sprinter Jonathan Milan – beiden ook actief in deze Giro – die de nationale eer hoog houden.

Oud-renner Giorgio Brambilla, die na zijn carrière ploegleiders cursussen gaf bij de Italiaanse bond, zocht vorig jaar in een podcast een verklaring voor het gebrek aan klassementskandidaten in de manier van opleiden: „We hebben in Italië heel weinig etappekoersen op jeugdniveau. Als een jonge renner sterk is en de drive heeft, maar niet snel genoeg is om meteen resultaten te boeken, dan zou hij geholpen moeten worden in zijn ontwikkeling.”

Extra aandacht voor de tijdrit

Precies die hulp kreeg Pellizzari wel. Sinds zijn overstap naar Red Bull-borahansgrohe werkt hij aan zijn ontwikkeling van sterke klimmer tot ronderenner. Trainen doet hij vanuit zijn woonplaats San Marino, waar hij in hetzelfde gebouw woont als een ander toptalent: zijn Mexicaanse leeftijdsgenoot Isaac del Toro.

Bij Pellizzari’s huidige ploeg kreeg zijn tijdrit extra aandacht, ook met oog op de 42 kilometer lange beproeving die in de tweede week van deze Giro op het programma staat. Hij leerde meer over voeding – broodnodig, want ondanks zijn slanke postuur houdt hij naar eigen zeggen van eten. En hij werkte aan zijn winnaarsmentaliteit, door op trainingskamp bij elk plaatsnaambordje de sprint aan te gaan met zijn Australische ploeggenoot Jai Hindley.

Een dag voor de start van de Giro is van zenuwen nog niets te bespeuren bij de jonge Italiaan. In een online persconferentie dolt hij met Hindley over een toekomstig bezoek aan zijn favoriete voetbalclub, AC Milan. Zijn derde deelname in drie jaar maakt ook dat zijn kinderdroom van de gele leiderstrui in de Tour „van kleur is veranderd” en er nu „meer roze uit ziet”.

Als hem wordt voorgelegd dat de Fransen dit voorjaar wild zijn van de pas 19-jarige Paul Seixas, die al wordt bestempeld als de eerste Franse Tourwinnaar in veertig jaar, en dat hij misschien Italië tien jaar na Nibali weer roze kan kleuren, reageert Pellizzari gevat: „Vergeleken met Frankrijk heb ik nog dertig jaar, maar ik denk dat ik dan wel gestopt ben”.

Deze week voerde nota bene Nibali de druk verder op, door Pellizzari in Italiaanse media la speranza azzurra, de blauwe hoop te noemen. Nee, zegt Pellizzari, druk voelt hij niet om in de voetsporen van de grote Italiaanse ronderenners voor hem te treden. „Ik moet de juiste dingen blijven doen, en dan zullen we het zien. Niemand weet of ik een grote ronde kan winnen, maar natuurlijk zal ik er alles aan blijven doen. Voor mijzelf, en voor Italië.”

***

FOTO JAVIER LIZON/ANP / EPA 

Giulio Pellizzari ha vinto una tappa alla Vuelta lo scorso anno.

Da fan sfegatato di Pogačar a rivale di Vingegaard

L'italiano Giulio Pellizzari (22) sembra essere il principale rivale del favorito Jonas Vingegaard al Giro. Nel suo Paese è considerato «la speranza azzurra», la speranza di una vittoria italiana.

«Sogna in grande, lavora sodo, resta umile»

   - Il motto di Giulio Pellizzari sul suo account Instagram

9 maggio 2026 - NRC

Koen Marée 

AMSTERDAM - «Tadej, posso avere i tuoi occhiali da ciclista rosa?» In un tendone in cima al Monte Pana, Giulio Pellizzari indica gli occhiali che Tadej Pogačar si è messo sul casco. Poco prima, il giovane italiano, appena ventenne e in forza alla piccola Bardiani CSF-Faizanè, era stato ripreso dallo sloveno a un chilometro dal traguardo. Per un attimo lo aveva definito «un bastardo». Ma ora Pogačar gli consegna prima gli occhiali, per poi togliersi anche la maglia rosa e metterla nelle mani di Pellizzari. Quest’ultimo lo abbraccia: «Sei fantastico!».

«Tutta la storia degli occhiali da sole mi ha reso più famoso di quanto sarei stato se avessi davvero vinto la tappa», ha ricordato Pellizzari alla fine del 2024 sulla rivista specializzata Rouleur, ripensando al momento vissuto al Giro d’Italia di quell’anno. In realtà, avrebbe voluto solo stringere la mano al suo grande idolo: a quindici anni era già stato fotografato con Pogačar, allora ancora praticamente sconosciuto, alla Strade Bianche. Ma quando vide gli occhiali rosa sul casco di Pogačar, si ricordò che suo fratello Gabriele avrebbe voluto tantissimo averne un paio. Negli shop online quegli occhiali non si trovavano da nessuna parte.

Due anni dopo, Pellizzari è lui stesso un esempio per i ragazzi e le ragazze italiani appassionati di ciclismo. A Nessebar, in Bulgaria, sul Mar Nero, venerdì ha iniziato il Giro d’Italia come grande speranza per un’altra vittoria finale italiana. In assenza di Pogačar, che salta il Giro per concentrarsi sul Tour de France, e dopo i forfait di João Almeida e Richard Carapaz, non al meglio della forma, Pellizzari è considerato il principale sfidante del favorito Jonas Vingegaard. L'italiano è in ottima forma: ad aprile ha vinto due tappe e la classifica generale del Tour of the Alps, la sua prima vittoria finale in una corsa a tappe.

Verso il professionismo

Alla fine dell'ultima settimana del Giro del 2024, Pellizzari non si è portato a casa solo i cimeli di Pogačar, ma anche l'approdo al massimo livello professionistico, il World Tour. La squadra con licenza tedesca Red Bull-BORA-hansgrohe ha visto del potenziale nello scalatore, che sulle Dolomiti era stato in fuga praticamente ogni giorno e in salita era riuscito a tenere il passo dei big della classifica generale. Tuttavia, non è stato sempre scontato che l'italiano sarebbe passato professionista.

Il giovane Giulio è cresciuto ai piedi degli Appennini, nel paesino collinare di Camerino, nelle Marche, dove ha iniziato ad andare in bicicletta insieme con il fratello maggiore di tre anni. Nelle categorie giovanili non era certo un vincente. Pellizzari – che ora è alto 1,83 metri e pesa circa 65 chili – era di corporatura minuta e già allora doveva fare affidamento sulle sue capacità di scalatore. Ha avuto la sfortuna che per lui e i suoi coetanei venissero organizzate pochissime gare con arrivo in salita. Se riusciva ad arrivare al traguardo nelle gare in pianura, non finiva mai tra i migliori.

Tuttavia, i suoi risultati miglioravano leggermente ogni anno, cosa che non è passata inosservata alla Bardiani. Nel 2022 Pellizzari è entrato a far parte della squadra italiana, che milita nella seconda serie professionistica (la ProTeam, ex Professional, ndr). Là gli hanno insegnato «a essere corridore» e lo hanno aiutato «non solo dal punto di vista sportivo, ma anche umano», ha raccontato Pellizzari a Eurosport in occasione del suo passaggio alla Red Bull-BORA-hansgrohe. In sella alla bici, secondo le sue stesse parole, è «aggressivo e un po’ presuntuoso», ma non appena scende è di nuovo il suo «io, allegro e cordiale», ha osservato Athleta Mag. «Sogna in grande, lavora sodo, resta umile», recita il suo profilo Instagram.

Il secondo posto di Pellizzari al Tour de l’Avenir del 2023 era già promettente, ma la sua svolta è arrivata al Giro del 2024. Dopo il duello con Pogačar sul Monte Pana, quella stessa settimana i giornali sportivi italiani lo hanno definito «il futuro del ciclismo italiano». Da anni l’Italia desidera un nuovo grande corridore di grandi giri, uno sulla scia di Gino Bartali, Fausto Coppi, Felice Gimondi, Marco Pantani e l’ultimo vincitore italiano del Giro e del Tour, Vincenzo Nibali. Ma anche a causa degli scandali doping, il ciclismo italiano è caduto in declino negli ultimi decenni.

Scandali doping

Quando Pantani fu sorpreso a fare uso di sostanze dopanti durante il Giro del 1999 (in realtà, solo per tasso di ematocrito oltre il limite massimo consentito, ndr), l'Italia appassionata di ciclismo reagì con sgomento. Con la caduta del proprio idolo, deceduto nel 2004 per overdose di cocaina, il romanticismo del ciclismo svanì. A causa degli scandali legati al doping che in seguito hanno afflitto questo sport, diversi sponsor italiani hanno deciso di ritirarsi. Dal 2016 l'Italia non ha più una squadra di ciclismo ai massimi livelli (il World, Tour, ndr).

Di conseguenza, anche il numero di corridori professionisti italiani ai massimi livelli è diminuito notevolmente. Se nel 2005 erano ancora 107 distribuiti su venti squadre, nell'ultimo decennio quel numero ha oscillato tra i 54 e i 64 in diciotto squadre. Anche il numero di vittorie dei professionisti – a tutti i livelli – ha subito un calo, come dimostrano i dati di Procyclingstats: da 165 nel 2005 a 105 lo scorso anno.

Tuttavia, l'Italia rimane ancora una delle nazioni più competitive nel ciclismo. Non sono tanto i corridori da grandi giri, quanto specialisti come il cronoman Filippo Ganna e il velocista Jonathan Milan – entrambi in gara anche in questo Giro – a tenere alto l'onore ciclistico nazionale.

L'ex corridore Giorgio Brambilla, che dopo la carriera ha tenuto corsi per direttori sportivi presso la Federazione Ciclistica Italiana, lo scorso anno in un podcast ha cercato una spiegazione alla mancanza di aspiranti alla classifica generale nel modo di formare i giovani: «In Italia abbiamo pochissime gare a tappe a livello giovanile. Se un giovane corridore è forte e ha la grinta, ma non è abbastanza veloce per ottenere subito risultati, allora dovrebbe essere aiutato nella sua crescita».

Particolare attenzione alla cronometro

Ed è proprio questo il tipo di sostegno che Pellizzari ha ricevuto. Da quando è passato alla Red Bull-BORA-hansgrohe, sta lavorando per trasformarsi da forte scalatore a corridore da grandi giri. Si allena nella sua città, San Marino, dove vive nello stesso edificio di un altro grande talento: il suo coetaneo messicano Isaac del Toro.

Nella attuale squadra di Pellizzari, la sua preparazione a cronometro ha ricevuto un'attenzione particolare, anche in vista della prova di 42 chilometri in programma nella seconda settimana di questo Giro. Ha imparato di più sull'alimentazione – cosa indispensabile, perché nonostante il suo fisico snello, ammette di amare il cibo. E ha lavorato sulla sua mentalità vincente, lanciandosi in uno sprint con il suo compagno di squadra australiano Jai Hindley a ogni cartello stradale durante il ritiro.

A un giorno dalla partenza del Giro, non si nota ancora alcun segno di nervosismo nel giovane italiano. In una conferenza stampa online ha scherzato con Hindley su una futura visita alla sua squadra di calcio preferita, il Milan. La sua terza partecipazione in tre anni fa sì che il suo sogno d’infanzia della maglia gialla al Tour «abbia cambiato colore» e ora «sembri più rosa».

Quando gli viene fatto notare che questa primavera i francesi vanno pazzi per il diciannovenne Paul Seixas, già definito il primo vincitore francese del Tour da quarant’anni a questa parte, e che forse proprio Giulio potrebbe riportare la maglia rosa in Italia dieci anni dopo Nibali, lo stesso Pellizzari risponde con arguzia: «Rispetto alla Francia ho ancora trent’anni di vantaggio, ma credo che a quel punto avrò già smesso».

Questa settimana Nibali ha aumentato ulteriormente la pressione, definendo Pellizzari sui media italiani «la speranza azzurra». No, dice Pellizzari, non sente la pressione di seguire le orme dei grandi corridori italiani che lo hanno preceduto. «Devo continuare a fare le cose giuste, e poi vedremo. Nessuno sa se riuscirò a vincere un grande giro, ma continuerò a dare il massimo. Per me stesso e per l’Italia».