Door Julian Brandt kunnen anderen bij Ajax schitteren

FOTO’S OLAF KRAAK/ANP 

Brandt kan niet verder enBoven: Julian Brandt 

ligt geblesseerd op de grond tiijdens de wedstrijd Ajax - AZC. 

Onder: wordt gewisseld.

Geen speler in de Eredivisie creëert zoveel kansen als Julian Brandt (30), die deze zomer van Dortmund naar Ajax kwam.

Minutenlang slaagt Ajax er niet meer in van de eigen helft te komen

2 Nov 2026 - NRC

Joost Pijpker

Door Julian Brandt kunnen anderen bij Ajax schitteren

Julian Brandt herkent het moment feilloos. Heel even ziet hij de aarzeling bij AZ-aanvaller Weslley Patati. De Braziliaan is het niet gewend zo laag op het veld te staan, maar omdat teamgenoot Valdemar Byskov vanuit het middenveld uitstapt, kan hij niet anders. Voor de ervaren Brandt (30) reden om de bal op te eisen. Een halve tel houdt hij in, dan zet de middenvelder van Ajax het op een lopen.

Het is een actie zoals hij sinds zijn komst naar Amsterdam, afgelopen zomer, vrijwel wekelijks laat zien. Eerst zelf dreigen, dan toch een korte pass door de linies, in de voeten van een ploeggenoot. Zo ook deze zaterdag: nadat hij Patati heeft afgeschud, kapt Brandt naar de as van het veld. Hij wacht tot de verdedigers van AZ hem omsingelen, en tikt de bal dan kruislings het strafschopgebied in.

De wedstrijd verloopt voor beide ploegen tot dan toe stroefjes. Maar door de bevlieging van Brandt, na een minuut of acht, ontstaat er voor Ajax plotseling ruimte. De sprintende Jorthy Mokio ontvangt zijn pass, legt breed op teamgenoot Abdellah Ouazane. Die geeft voor op het hoofd van de lange en sterke Tolu Arokodare bij de tweede paal: 1-0. Het enige doelpunt van de avond, zal later blijken.

Kwaliteitsimpuls

Al bij zijn komst waren de verwachtingen hooggespannen. Technisch directeur Jordi Cruijff bestempelde Brandt, die overkwam van Borussia Dortmund, als een „internationale topspeler” die Ajax een hoognodige „kwaliteitsimpuls” kon geven. Ook hoofdtrainer Míchel Sánchez had weinig tijd nodig om het niveau van de 48-voudige Duitse international te herkennen. Brandt is iemand die ook in de drukte makkelijk „oplossingen vindt”, zei hij in september.

In zijn eerste vier maanden in Amsterdam was hij van grote invloed op het aanvalsspel van Ajax, inmiddels opgeklommen tot de tweede plek op de ranglijst. Met zes doelpunten is Brandt clubtopscorer, maar misschien wel net zo waardevol is hoe hij via slimme passjes teamgenoten aan kansen helpt. Na de eerste tien duels deed hij dat 32 keer, becijferde dataverzamelaar Opta. Meer dan elke andere speler in de Eredivisie.

Toch is Brandt geen speler die voortdurend de weg naar voren zoekt. Slechts een kwart van de ballen die hij speelt, gaat richting het doel – minder dan gemiddeld onder middenvelders. Waar hij in uitblinkt, is het vinden van een gaatje in de laatste fase van de aanval, als de ruimtes op het veld vaak kleiner

worden. Van elke acht ballen die hij geeft, gaat er ééntje naar een teamgenoot in het strafschopgebied: ruim twee keer zo veel als gemiddeld onder middenvelders in de Nederlandse competitie. Per 90 minuten stuurt hij met zijn steekpasses bijna drie keer een teamgenoot weg achter de verdediging van de tegenstander. Slechts twee spelers in de Eredivisie doen dat beter.

AZ herkent dat gevaar, blijkt zaterdag al snel. De bezoekers staan verdedigend compact, vooral gegroepeerd in de as van het veld. Een van de middenvelders, veelal aanvoerder Peer Koopmeiners, heeft de opdracht om Brandt voortdurend te schaduwen. De andere twee staan meteen vóór de Ajaxmiddenvelder, om te voorkomen dat hij kan worden ingespeeld vanuit de verdediging.

Die aanpak blijkt in de openingsfase uitermate effectief. Brandt oogt veelal onmachtig, beweegt zich vaak in wandeltempo over het veld. Maar op de spaarzame momenten dat er in de afstemming iets stokt, schiet hij meteen in beweging, op zoek naar de ruimte. Na vier minuten vraagt hij de bal en verplaatst het spel meteen met een lange crosspass naar de rechterflank. Na twintig minuten is hij opnieuw ontsnapt aan de dekking. Beide keren stokt de aanval bij de opgekomen verdediger Lucas Rosa.

Zo is Brandt, in de spaarzame keren dat Ajax gevaarlijk wordt, vrijwel telkens daarbij betrokken. Ook na 35 minuten, als hij laag op het veld de bal ontvangt, wegdraait bij een tegenstander en in de loop meegeeft aan Ouazane, die samen met Tolu op snelheid ontsnapt. Brandt blijft achter. Hij laat zich achterover in het gras vallen en grijpt naar zijn hamstring. Op de tribunes slaat een lichte paniek toe: de architect van de aanval haakt geblesseerd af.

Zijn vervanger, Oscar Gloukh, slaagt er niet in die rol over te nemen. De Israëliër heeft minder oog voor teamgenoten, zoekt vooral zelf het doel. Aan het begin van de tweede helft draait en keert hij zo lang op zoek naar een gaatje om te schieten dat hij de bal verliest. Op de momenten dat hij wel aflegt op een teamgenoot is Gloukh veelal slordig in de passing, waarna de aanval stokt.

Naarmate de wedstrijd vordert wordt Ajax meer en meer teruggedrongen op de eigen helft. Dat komt ook doordat het middenveld van AZ, na het uitvallen van Brandt, hoger op het veld durft te spelen. In een poging dat momentum te breken schakelt Míchel over naar een systeem met vier middenvelders. Het pakt ongelukkig uit: minutenlang slaagt Ajax er niet meer in van de eigen helft te komen.

Toch blijft de voorsprong behouden, omdat AZ er ondanks de overmacht niet in slaagt tot grote, uitgespeelde kansen te komen. Dat lukt pas vlak voor tijd, als invaller Mateo Chávez teamgenoot hard voorgeeft en Mexx Meerdink voor het doel vindt.

Maar die krijgt de bal net iets achter zich, waardoor zijn poging recht in de handen gaat van doelman Marc ter Stegen. Als meteen daarna het eindsignaal klinkt, is de opluchting enorm. Voor het eerst in vierenhalf jaar slaagt Ajax er weer eens in te winnen van de club uit Alkmaar.