Wint Vollering het WK, dan betaalt ze haar ploeg een bonus uit eigen zak

FOTO ANP 

De Nederlandse wielervrouwen liepen de afgelopen jaren wereldtitels mis doordat er te veel favorieten aan boord waren. Bij het WK op de weg in Montreal (Canada) kiest de ploeg zaterdag voor een nieuwe tactiek: Demi Vollering als onbetwiste kopvrouw.

Dat romantische beeld van een vriendinnenclubje dat voor Nederland rijdt, dat bestaat niet

26 set 2026 - NRC

Sam de Voogt

De verkenning van het wedstrijdparcours in Montreal was woensdag bijna afgelopen toen ineens een oranje trein van vier rensters met grote snelheid op de beklimming van de Mont Royal afreed. Karlijn Swinkels, Femke de Vries, Puck Pieterse en Demi Vollering snelden iedereen voorbij en bleven doorstampen, volle bak, ook bergop, zonder reserve.

Het was een poging om Vollering op het klimmetje van 1,7 kilometer (stijgingspercentage van gemiddeld 7,4) in de Canadese metropool de snelste tijd ooit te laten rijden. De andere drie verzorgden de lead-out, haakten een voor een ruim voor de top af. Vollering knalde helemaal door. Met succes: met een tijd van 4 minuten en 6 seconden mag zij zich hier voortaan Queen of the Mountain noemen.

Vollering moet er twee dagen later in het rennershotel nog steeds om lachen. „Ik heb eigenlijk harder gereden dan de bedoeling van mijn training was. Maar we hebben er een hoop lol van gehad.” Het plan was een dag eerder spontaan ontstaan bij haar ploeggenoten, vertelt Vollering, nadat ze had aangegeven nog een goede training te willen doen.

Mooi om te zien, zegt bondscoach Laurens ten Dam in het hotel even buiten de stad. „Demi was ook sneller dan ik ooit in mijn loopbaan op die klim ben geweest, dus de bondscoach is trots.” Het tekent volgens hem de goede sfeer in de ploeg. En nog belangrijker: het laat zien hoe duidelijk de hiërarchie is. Want als er iets zonneklaar is in aanloop naar de wegwedstrijd op deze WK wielrennen, is dat de Nederlandse vrouwenploeg één kopvrouw kent: Demi Vollering. Ze won dit seizoen de Tour de France, Giro d’italia, Luik-bastenaken-luik, de Ronde van Vlaanderen en nog drie andere koersen. Ten Dam: „Ze heeft het dit jaar echt zelf afgedwongen.”

Meerdere kapiteins aan boord

Eén kopvrouw: dat is in het recente verleden wel anders geweest bij de Nederlandse wielervrouwen. Sinds 2016 stond er eigenlijk altijd een ploeg met twee of meer topfavorieten aan de start van de wegrace op de WK wielrennen. In de eerste jaren liep dat goed af: van 2017 tot 2020 was het vier keer op rij een Nederlandse vrouw – Chantal van der Broekblaak, Anna van den Breggen, Annemiek van Vleuten en opnieuw Van den Breggen – die de regenboogtrui mocht aantrekken.

Maar sindsdien lukte dat alleen Van Vleuten nog eens, in 2022 in Australië. En als het misging, lag dat vaak aan het feit dat de Nederlandse ploeg meerdere kapiteins aan boord had, zegt de inmiddels gestopte Ellen van Dijk, die deze zaterdag de vrouwenkoers van commentaar voorziet bij de NOS. „Dat heeft zeker wel een wereldtitel gekost.”

Van Dijk deed tussen 2012 en 2022 aan tien WK’S mee. Zeker twee keer, vertelt ze, liep het verkeerd af vanwege een gebrek aan samenwerking: de Nederlandse vrouwen waren teveel met zichzelf bezig. In 2016 in Doha (Qatar) lag er een vlak parcours gemaakt voor een massasprint, en de Nederlandse equipe telde twee topsprinters: Marianne Vos en Kirsten Wild. En dan waren er ook nog rensters die dachten aan een ontsnapping, herinnert Van Dijk zich. „Iedereen was daar heel erg bezig met hoe ze voor zichzelf de beste kans konden creëren. Aan tafel liet niemand het achterste van zijn tong zien.” Uiteindelijk verloor Wild in de sprint van de Deense Amalie Dideriksen.

Vijf jaar later, in het Belgische Leuven, was het „echt crisis” in het Nederlandse team, zegt Van Dijk. Daar speelde ze zelf een rol in. Ze wist in de finale van de wedstrijd met goede benen in de kopgroep te komen, na een dag vol aanvallen van de Nederlandse rensters. Van Dijks ultieme ontsnappingspoging mislukte echter, waarna ze op halve kracht de sprint aantrok voor Vos – die verloor van de Italiaanse Elisa Balsamo. „Er was die dag geen plan, het was ieder voor zich. Toen het op de sprint aankwam, had iedereen zijn pijlen al verschoten.”

Volgens Van Dijk is de verklaring voor het gebrek aan samenhang destijds logisch: als je veel rensters hebt die bij de favorieten horen, dan ga je op een gegeven moment niet voor elkaar maar tégen elkaar rijden. Dat doen de rensters immers het hele jaar door in dienst van hun goedbetalende commerciële ploegen. „Dat romantische beeld van een vriendinnenclubje dat voor Nederland rijdt, dat bestaat niet.”

Dat was een van de belangrijkste zaken waarmee Ten Dam aan de slag wilde gaan toen hij in 2024 begon als bondscoach: het scheppen van groepsgevoel. Hij zocht meer persoonlijk contact met de rensters, drong erop aan dat ze onderlinge animositeit uitpraatten en probeerde met teamdagen een betere sfeer te creëren.

Het leidde vorig jaar op de WK in het Rwandese Kigali, waar Nederland zónder uitgesproken kopvrouw aan de start verscheen, nog niet tot succes. Al had dat meer te maken met het buikvirus die de Nederlandse selectie daar opliep dan met een gebrekkige teamtactiek. „De tactiek was top, ze hebben allemaal geluisterd, die opdracht is volbracht”, zei Ten Dam na afloop van die wedstrijd tegen NRC.

Vollering betaalt

Dit jaar heeft Ten Dam in Vollering wel een kopvrouw aangewezen en zijn selectie daar volledig op aangepast. Oudere veelwinnaars als Anna van den Breggen (36) en Marianne Vos (39) zijn thuisgelaten vanwege ziekte en gebrek aan vorm. Voor sprintster Lorena Wiebes werd het parcours, dat voornamelijk bestaat uit rondjes met steile klimmetjes rond de Mont Royal, te zwaar geschat. De ploeg die van start gaat, bestaat uit rensters uit de generatie van Vollering (29) – of zijn jonger. Aan elk van de zes rensters die naast de kopvrouw mee zijn, legde de bondscoach een keuze voor: ik heb je graag bij de selectie, maar dan rijd je wel voor Vollering.

Riejanne Markus is een van de rensters die met die verhoudingen akkoord ging, ook al finishte ze de afgelopen drie WK’S telkens in de top tien. „Ik denk niet dat dat dit jaar gaat lukken”, zegt ze vrijdag. Markus is dit jaar aangewezen als wegkapitein, die in koers het overzicht

bewaart en de tactiek aanstuurt. „Ik zie het als een soort nieuwe uitdaging om die taak goed te doen en ga er heel veel voldoening uithalen als Demi wereldkampioen wordt.”

Wat de rensters in dat scenario ook krijgen, is een financiële bonus die Vollering uit eigen zak betaalt. Niet dat de rensters dat nodig hebben, meent Markus, „maar het maakt het allemaal nog een stuk makkelijker en duidelijker.”

Bij die duidelijkheid is Vollering zeer gebaat, menen haar ploeggenoten en de bondscoach. „Bij haar Franse commerciële ploeg rijden ze ook allemaal volle bak voor Demi, dat is ze gewend”, zegt Femke de Vries, die voor haar tweede Wk-deelname staat. Over de tactiek die Nederland zaterdag zal uitvoeren – de koers zwaar maken tot Vollering met een demarrage bergop het verschil kan maken – heeft de kopvrouw zelf mogen meedenken, zegt Ten Dam: „Ze weet wat en hoe we het gaan uitvoeren en krijgt de kans om te doen waar ze goed in is. Daar gaat ze goed op.”

Dat beaamt Vollering. Op deze manier kan ze zich niet verschuilen achter andere rensters zoals ze in het verleden wel eens heeft gedaan, zegt ze. De wetenschap dat alle druk op haar ligt en iedereen het voor haar doet, „geeft me net een procentje extra.”

Vernieuwde groep

Maar ook met duidelijke afspraken en een uitgesproken kopvrouw kan het misgaan, zo bleek wel in 2024 toen Nederland een wereldtitel door tactisch geblunder weggaf. In het Zwitserse Zürich was Vollering ook het kopstuk van de oranje equipe, maar tijdens de wedstrijd wisten Vos en Riejanne Markus zich in een kopgroep van vier te rijden. Een numeriek overtal, ideaal voor

Nederland, tót Vollering besloot de achtervolging in te zetten. Ze reed het gat dicht – en met een daaropvolgende demarrage haar ploeggenoten uit kansrijke positie. Uiteindelijk was het de Belgische Lotte Kopecky die daarvan profiteerde en won.

Van die ploeg zijn alleen Vollering, Markus en Pieterse er dit jaar bij. Die vernieuwing moet voorkomen dat het scenario van twee jaar geleden zich herhaalt, zegt Markus. „Dat de hele groep nu heel anders is, geeft een andere vibe. De sfeer aan tafel is goed, je blijft snel een uurtje extra hangen. Dat geeft vertrouwen dat we in de race op elkaar kunnen bouwen.”

Bondscoach Ten Dam is ervan overtuigd dat de wedstrijd anders zal verlopen dan in 2024, toen hij nog geen bondscoach was, alleen al omdat hij de tactiek veranderd heeft. Destijds mocht er eerder in koers door verschillende rensters worden aangevallen. Nu telt alleen Vollering, en dat plan is Ten Dam al sinds de Tour de France, zeven weken geleden, aan het inmasseren bij zijn rensters. „Ik weet niet of we gaan winnen, maar dat het plan goed gaat worden uitgevoerd, daar ben ik van overtuigd.”

Vollering gaat in ieder geval van haar eigen kracht uit, zegt ze. Wellicht dat haar demarrage van afgelopen woensdag richting de beboste top van de Mont Royal de buitenlandse concurrentie wat angst heeft ingeboezemd, dat zou mooi zijn. Maar het belangrijkste aan die snelle klim vond ze niet het signaal dat ze daarmee mogelijk afgaf, zegt Vollering. „Ik vond het vooral erg leuk dat die meiden zelf met het idee kwamen om het voor mij te proberen”