WK VOETBAL - Na Koemans wissels raakte Oranje initiatief kwijt – en maakte Japan 2-2

FOTO KAI PFAFFENBACH/REUTERS 

Oranje-verdediger Jan Paul van Hecke tackelt Daizen Maeda.

Oranje leek te gaan winnen. Tot Koeman in de drinkpauze drie spelers wisselde waardoor de ploeg voorin snelheid miste.

«Ik heb geen spijt van de wissels»

   - Ronald Koeman bondscoach

16 Jun 2026 - NRC

Steven Verseput 

DALLAS - De Japanse bondscoach Moriyasu maakt na afloop netjes buigingen voor de vakken vol met landgenoten aan de korte zijde. Die hebben net opgewonden staan juichen, na de late gelijkmaker tegen Nederland. De rest van het overdekte stadion is dan al leeggelopen, onder wie de meeste Oranje-fans. „Als er iets onverwachts gebeurt, moeten we ervoor zorgen dat we niet van slag raken”, zei Moriyasu vooraf.

Vanuit het perspectief van Oranje lijkt het duel volgens een ideaal scenario te verlopen, zondag in Arlington, een voorstad van Dallas. Nederland tegen Japan is niet alleen een typisch Amerikaanse sportshow – met muziek, cheerleaders en enorme videoschermen – ook een boeiend eerste WK-duel.

Het is een gevecht waarin Oranje lang heerst, betere kansen creëert en kort voor tijd nog leidt. Het lijkt op weg naar een perfect begin tegen – tot het toch nog mis gaat.

Het tactisch plan wordt lange tijd prima uitgevoerd. Bondscoach Koeman wil dat er snel diepte wordt gezocht na balverovering, dán ligt er ruimte bij Japan doordat zij op papier maar met drie verdedigers spelen. Die omschakeling, met de snelheid van Summerville, Malen en Gakpo, moet de sleutel zijn in het aanvalsspel. Dan kan Japan verrast worden.

Baltempo soms traag

De realiteit is dat Japan veel defensiever speelt dan Koeman had verwacht, hoewel ze eerder dit jaar op vergelijkbare wijze van Engeland en Schotland wonnen. Zij geven het initiatief aan Nederland, zakken ver terug. Oranje probeert door geduldig combinatiespel en kantwisselingen een opening te vinden.

Al na drie minuten draait Malen knap weg bij Taniguchi na een zorgvuldige opbouw en een goede inspeelpass van Gakpo. Malens schot is recht op doelman Suzuki, die simpel redt. Er volgen meer mogelijkheden, maar het baltempo bij Nederland is soms te traag om Japan daadwerkelijk pijn te doen.

Oranje controleert defensief, door de ene keer agressief hoog druk te zetten, en dan juist collectief laag terug te zakken. Pas kort voor rust krijgt Japan twee mogelijkheden. Als Gakpo links achterin een tegenstander even een paar meter ruimte geeft, kan Nakamura gevaarlijk van afstand schieten. En kort erop krijgt Ayase Ueda een goede kans doordat Van Dijk te veel ruimte weggeeft na een splijtende dieptepass. De spits van Feyenoord schiet hoog in het zijnet.

De eerste helft is een tactisch steekspel, de tweede helft levert spektakel op. Standaardsituaties zouden, vanwege het lengtevoordeel op Japan, een wapen moeten zijn van Oranje. Maar vijf minuten na rust mislukt een vrije trap van Tijjani Reijnders vanaf een beloftevolle plek. De bal wordt veel te laag ingebracht, Japan werkt weg. Van Dijk, de gevaarlijkste Nederlandse kopper, lijkt voor niets mee naar voren te zijn geslopen.

De Jong pikt op, verplaatst naar collega-middenvelder Gravenberch die is uitgeweken naar de rechterflank, om het veld breed te maken. Hij geeft perfect voor op Van Dijk, die te veel ruimte krijgt van Watanabe. Van Dijk kopt vanaf een meter of tien van het doel, strak en diagonaal. Gehurkt kijkt hij de bal nog na als die binnenkant paal binnenrolt.

Daarna zakt Oranje snel te ver terug en faalt pijnlijk in verdedigend opzicht. Negen Nederlandse veldspelers staan in het strafschopgebied, als Japan (met zes spelers) vanaf de linkerflank het strafschopgebied aanvalt. Dumfries zet wel druk op Nakamura, maar zit er niet bovenop: zijn tegenstander krijgt ruimte om te schieten, Dumfries blokt niet. Via de rechtervoet van centrale verdediger Van Hecke zeilt de bal in de linkerhoek (1-1).

Het zijn dit soort slordigheden die Oranje te vaak overkomt. Het is snel vergeten, halverwege de tweede helft. Het lijkt dan het duel van Gravenberch en Summerville te worden, zo fraai is hun voorwerk bij wat dan voelt als de beslissing.

Rotterdams voetbalpleintje

Met grote passen drijft Gravenberch de bal op, rechts voorin. Hij dreigt eerst naar binnen te gaan, in de drukte van de Japanse defensie. Hij geeft af op rechtsbuiten Summerville, die even ruimte heeft. In pas zijn derde interland, kapt hij Nakamura uit. Met links komt Summerville naar binnen, schiet rustig in de verre hoek vanaf twintig meter, niet eens zo hard: 2-1. Weer via binnenkant paal – nu de andere.

Het is na de drinkpauze, rond de 70ste minuut, dat Oranje de grip verliest. Dat valt samen met de wissels van Koeman. Met Malen, Summerville en in mindere mate ook Reijnders haalt hij er spelers af die met hun snelheid en diepgang dreigend kunnen zijn. Juist nu Japan op een goal jaagt en risico’s moet nemen en dus ruimte zal weggeven.

Depay, Koopmeiners en Timber komen in hun plaats – spelers die minder explosief zijn. Vijf minuten voor tijd wisselt Koeman ook nog Gakpo voor Brobbey.

Oranje raakt het initiatief – zo zorgvuldig opgebouwd – volledig kwijt. Japan zet veel druk, heeft via de flanken al twee kansen gecreëerd. Junya Ito neemt in de 89ste minuut een hoekschop, de timing bij de sprong van aanvoerder Van Dijk is niet goed: hij kopt onder de bal door. Achter hem loert invaller Ogawa, die 9 centimeter korter is maar wel raak kopt. Via het hoofd van Kamada vliegt de bal enigszins gelukkig binnen: hij krijgt de 2-2 op zijn naam.

„Ik heb daar geen spijt van”, zegt Koeman over de wissels in de drinkpauze. Hij hoopte met het inbrengen van Depay en Koopmeiners meer „vastigheid aan de bal” te krijgen. Hij moet erkennen dat dit „niet helemaal” is gelukt.