WK VOETBAL - Engelse vlaggen in Bristol ‘hangen hier echt alléén voor het WK’

FOTO GARETH IWAN JONES/THE TIMES/ANP

Torrington Avenue, in Bristol.

De Engelse vlag roept ook associaties op met racisme. Er onstaat een beweging om de vlag tijdens het WK terug te claimen.

"Als er een huis leeg komt, krijgt niemand van ons daarvoor de kans. 

Dan komen er gekleurde mensen in wonen"

   - Richard Thomas inwoner Bristol

15 Jul 2026 - NRC

 Annemarie Kas 

BRISTOL - Sommige vlaggen zitten nog vol scherpe vouwen, die komen zo uit de verpakking. Andere zijn vaal en gaan al jaren mee. Sommige zijn klein, ze staan in een rijtje boven een deurpost in een houdertje dat bedoeld is voor autoruiten. Andere bedekken een heel raam. Allemaal flapperen ze in de wind. „Een heerlijk geluid”, zegt Steve Stone. Van de plastic vlaggetjeslijn aan zijn hek zijn de rode kruizen afgesleten, hij gebruikt ze elk voetbaltoernooi opnieuw. In zijn voortuin ligt hond Toff op een bruin gestoffeerde bank, in de hoek staat een berg afval. Oude barbecuerekken, een waterkoker op zijn kant. Stone woont aan Torrington Avenue in Bristol. Het is een beroemde straat in Engeland, de inwoners hier gaan altijd los met versieringen tijdens het wereldkampioenschap WK voetbal.

Woensdag speelt Engeland de halve finale van het WK tegen Argentinië. „Al zie ik Engeland weinig voetballen”, moppert Stone. Het zal wel op strafschoppen uitdraaien, denkt hij. „En we zijn eraan gewend dat Engeland die niet wint.” De vlaggen verdwijnen na de finale zondag weer in de kast, verzekert hij. „Die hangen hier echt alleen voor het WK. Nergens anders voor.”

De rood-witte St. George-vlag, de nationale vlag van Engeland, is omstreden tijdens dit WK. Vorig jaar werd de vlag gebruikt in een grootschalig protest in het Verenigd Koninkrijk, Operation Raise the Colours. De vlaggen die overal aan lantaarnpalen verschenen, werden deels betaald door de extreemrechtse, racistische beweging Britain First. Bij protesten zwaaiden demonstranten volop met de Engelse vlag, als uiting van hun onvrede over immigratie en asielzoekers. Nu de Engelse vlaggen, en soms de Britse Union Jack, weer uit ramen hangen als steunbetuiging aan het Engelse voetbalteam, zorgt dat voor ongemak en verwarring.

Politiek én sportief statement

Het lastige is: soms hébben de vlaggen een dubbelrol, als politiek en sportief statement. Om de hoek van Torrington Avenue zitten buren Richard Thomas en Colin Mogg aan een halve liter Tennent’s bier, in het streepje schaduw in de betegelde voortuin van Thomas. „Vorig jaar tijdens die protesten hing het helemaal vol. Van hier tot dáár”, zegt Thomas. Bij Colin Mogg hangt een vale Union Jack boven zijn deur, die is nog van vorig jaar. Ook aan elektriciteitspalen en sommige andere huizen hangen versleten gerafelde vlaggen.

We zijn geen racisten, zegt Thomas. Er wonen hier veel migranten. „We hebben geen problemen met hen. Ze zijn aardig, we praten gewoon met elkaar.” Het gaat hem om de belastingen en sociale voorzieningen, zoals de sociale woningbouw: „Als er een huis leeg komt, krijgt niemand van ons daarvoor de kans. Dan komen er gekleurde mensen in wonen.” In deze buurt wonen volgens het Britse statistiekbureau bijna twee keer zoveel werklozen als in de rest van het land, de armoede is ook bijna dubbel zo groot. „Het is hier een afvalput”, zegt Mogg.

De gemeenteraad van Bristol, waar de Groene Partij de grootste is, waarschuwde in juni dat vlaggen aan lantaarnpalen, hekken of ander publiek bezit niet zijn toegestaan, onder andere vanwege veiligheid en toegang voor vuilniswagens. Vlaggen aan huizen mogen wel. Bristol moet „verwelkomend, respectvol en veilig blijven”, stond in de verklaring. Dat was een impliciete verwijzing naar de antimigratieprotesten. De gemeente is nog niet langs gekomen, zegt Richard Thomas. „Als ze de vlaggen weghalen, hangen ze er morgen weer.”

Buikpijn van de rood-witte vlag

In de loop van het WK kwam een beweging op gang om de Engelse vlag terug te claimen. Auteur Flo Finch ging viraal met haar vlag, waar ze „voor voetbal, niet Farage” op had geschreven; een verwijzing naar de radicaal-rechtse politicus Nigel Farage van Reform UK. Op Amazon, de grootste online winkel in het VK, zijn Engelse vlaggen met opdruk te koop: „Trots, niet racistisch”. Ze kosten 6,99 pond (ruim 8 euro), 1 pond meer dan een vlag zonder tekst.

Gen Z’er Esme Hewitt schreef in dagblad The Times dat ze buikpijn krijgt als ze de rood-witte vlag ziet hangen bij een pub: „Bang dat ik beschimpt word en te horen krijg dat ik terug moet naar mijn eigen land.” Ze is Brits en als baby geadopteerd uit China. „Ook in mijn eigen stadsdeel duiken ineens vlaggen op en ik vraag me af of mijn wijk naar Reform is overgestapt.”

Uit een peiling vorig jaar november bleek dat 52 procent van de Britten uit minderheidsgroepen de St. George-vlag als symbool van racisme zag, al is dat percentage mogelijk gedaald nu het wereldkampioenschap volop bezig is.

Ook andere lokale besturen proberen iets te doen tegen de vlaggen die als protestuiting worden opgehangen. De districtsraad van Oxfordshire begon er een rechtszaak over en kreeg eind juni gelijk van de rechter. Ambtenaren die de vlaggen weghaalden, moesten dat soms midden in de nacht doen, omdat ze werden geïntimideerd door aanhangers van Operation Raise the Colours.

In The Whitmore Tap, een pub in het noorden van Bristol, zijn geen St. George-vlaggen te bekennen. Er hangt wel een lange internationale vlaggenlijn achter de bar, met vlaggen van Portugal en Marokko tot Schotland. Dat was een bewuste keuze, zegt assistentmanager Scott Tayler: „Natuurlijk vieren we het als Engeland wint, we zijn een Engelse pub. Maar wij willen een inclusieve sfeer uitstralen. Zeker omdat Bristol zo divers is.” Bijna één op de vijf inwoners is buiten het VK geboren.

De kaartjes om de wedstrijd in The Whitmore Tap te kijken, zijn zo goed als uitverkocht. Zelf komt Tayler uit Wales: „Laten we het erop houden dat ik wil dat Engeland wint omdat dat goed is voor onze omzet.” Hij kan zich niet voorstellen dat de Welsh vlag zo „ideologisch” gebruikt zou worden als nu bij de Engelse vlag gebeurt, en een associatie met extreemrechts oproept. „Het is gewoon treurig.”