Johanderksificering

Alsof Koeman expres het hele land wilde teleurstellen

4 Jul 2026 - NRC

COLUMN MARIJN DE VRIES Marijn de Vries is oud-profwielrenner en journalist.

‘Heb jij je ontslag inmiddels aangeboden bij de KNVB, of niet? Aan de bal heb je toch eigenlijk helemaal niets laten zien vanavond? Iedereen beschouwt dit in Nederland in ieder geval als een afgang. Je denkt niet dat die Marokkaanse coach dacht: ‘Oh, ze passen zich aan, dus ze zijn bang voor ons.’ Je wil je toch niet laten ontslaan? Maar grote trainers nemen natuurlijk wel vaak hun verantwoordelijkheid. Je hebt de tweede ronde maar gehaald. Het was 825 dagen geleden dat je voor het laatst met vijf verdedigers had gespeeld. Waarom ben je dat tijdens dit toernooi opeens gaan doen, dan? Jij weet zelf: dit leidt tot niks meer. Dus ja, dan is het toch eigenlijk einde verhaal?”

Bij het Belgische Sporza hadden ze alle vragen die voetbaljournalist Valentijn Driessen na Nederland-marokko aan Ronald Koeman stelde aan elkaar geplakt, en bovenstaand was het resultaat. Het gaat me niet om Driessen, Sporza had ook vragen van andere Nederlandse voetbaljournalisten kunnen nemen, en niet alleen na deze wedstrijd of na dit toernooi, maar eigenlijk altijd. Ik herinner me nog de openingsvraag van de NOS aan Koeman nadat Nederland op het EK twee jaar geleden in de groepsfase verloor van Oostenrijk: „Ronald, na de vorige wedstrijd was je niet al te goed gehumeurd. Hoe is dat na deze wanvertoning?” En: „Laten we de eerste helft nemen. Jullie worden toch tureluurs getikt?”

Noem me gerust een moraalridder als ik vind dat ik mijn kinderen hier niet met goed fatsoen naar kan laten kijken. Ik probeer ze te leren met respect met anderen om te gaan – en dan zien ze vervolgens dit. Volwassen mannen die elkaar na een verloren wedstrijd op een sporttoernooi de grond in boren. Waarom moet dat zo? Waarom moeten de spelers en de bondscoach van Oranje zich meer wapenen tegen de pers dan tegen de tegenstander?

Ik snap de teleurstelling dat „we” niet verder zijn. Ik kijk ook met opgetrokken wenkbrauwen naar tactische keuzes, en heb er vragen bij. Maar volgens mij kunnen die prima gesteld worden zonder te klinken als een woedende kleuter waarvan de lolly is afgepakt. Alsof Oranje bewust verloren heeft, alsof Koeman expres het hele land wilde teleurstellen. O, ik weet wel: populistisch blaffen is steeds meer de norm. Niet alleen in de voetbaljournalistiek, maar in de hele samenleving. Kijk maar naar de Tweede Kamer. Ook daar heeft de johanderksificering toegeslagen. Je scoort ermee.

Waarom kijken mensen sport, vraag ik me vaak af. Volgens mij om te bewonderen. Zich te verwonderen. Om iets moois te beleven, even de sleur achter zich te laten. Soms is het ook niet mooi, soms is het drama. Maar volwassen met drama omgaan, dat kan ook. Zoals de spelers van Oranje deden toen Cody Gakpo had gescoord. We zijn het in het zure geweld al bijna vergeten: alle spelers, zelfs die van de bank, om Gakpo heen, om te delen in het verdriet van zijn stilgeboren kindje. Volwassen mannen die publiekelijk samen rouwen – wat een belangrijk en ontroerend beeld was dat.

Natuurlijk zie ik ons als natie liever mooi voetballend ten onder gaan. Maar ik kijk óók graag naar respectvolle interviews als dat niet lukt. En ik ben vast niet de enige die steeds meer gruwt van het bij de enkels afzagen van spelers en bondscoach, en het voorbeeld dat zo met elkaar omgaan geeft.